✠ წმინდა ნინო — საქართველოს განმანათლებელი
ვაზის რტოთა ჯვარმა, ცრემლით შეკრულმა, საუკუნეთა წყვდიადს გაუძლო და საქართველოს გულში სინათლედ აღმოცენდა. წმინდა ნინოს ნაბიჯებმა მთები რწმენად აქცია — და დღემდე ბოდბის მიწა მისი სიწმინდით სუნთქავს.
✠ წმინდა გიორგი — საქართველოს მფარველი
მახვილმა, რომელიც სისხლისთვის იყო ნაჭედი, რწმენის ფარად იქცა კაბადოკიელი მხედრის ხელში. მან იმპერიის რისხვას სიმტკიცე დაუპირისპირა და მოწამეობით მოიპოვა გვირგვინი, რომელიც საუკუნეებია საქართველოს მთებსა და ეკლესიებში ბრწყინავს.
✠ წმინდა გაბრიელი — ცეცხლი, რომელმაც არ დაწვა რწმენა
მან ცეცხლს მისცა ის, რაც ტყუილს ემსახურებოდა, და გულში შეინახა ის, რაც ჭეშმარიტებას ეკუთვნოდა. სალოსობის ნიღბის მიღმა იმალებოდა სიყვარული, რომელიც არც დევნას შეშინებია და არც ტანჯვას. სამთავროს მიწამ მიიღო მისი სხეული, მაგრამ მისმა სიმდაბლემ საზღვრები გადალახა.
✠ წმინდა მეფე დავით აღმაშენებელი — მახვილი, რომელიც მუხლს იდრეკდა
მან დაამარცხა ურდოები და შემოკრიბა გაფანტული მიწა, მაგრამ ღვთის წინაშე მუხლმოყრილი, საკუთარ თავს ცოდვილად და პატარად თვლიდა. დიდგორის ველზე გაისმა ძლევის ხმა, გელათის კარიბჭესთან კი — თავმდაბლობის დუმილი, სადაც დღემდე ყოველი მლოცველი მეფის საფლავს გადაუვლის, სანამ ღვთის სახლში შევა.
✠ წმინდა თამარ მეფე — ღვთისმოშიში დედოფალი
ღამეულ ლოცვაში, სანთლის ცეცხლის შუქზე, მუხლმოყრილი იდგა ის, ვისაც მთელი ერი მისდევდა. სამეფო გვირგვინი მისთვის სიმძიმე იყო, არა სიამაყე — ცრემლით ევედრებოდა ღმერთს ხალხის შენდობას. და როცა ბრძოლის ველზე მისი მხედრები იმარჯვებდნენ, ის თავად ტაძარში ღვთის წყალობას ითხოვდა — ასეთი იყო მეფე, რომელსაც უფალი ყველაფერზე მეტად უყვარდა.
✠ წმინდა ქეთევან წამებული — რწმენისთვის თავდადებული დედოფალი
ათი წელი ტყვეობის სიბნელეში მან რწმენა სანთელივით შეინახა — არ ჩაქრა, არც ქარმა, არც მუქარამ. შირაზის მოედანზე, სადაც ხორცი დაექცა, სული აღდგა — და დღემდე მისი სახელი ქართველ დედაკაცს ამცნობს, რომ გვირგვინი ყველაზე მძიმეც შეიძლება იყოს ყველაზე მსუბუქი, თუ ღვთის სიყვარულით არის მოსილი.
✠ წმინდა იოანე ზედაზნელი — მამა, ვინც თორმეტი შუქი დათესა
ღვთისმშობლის ხმამ მთის ბილიკები აჩვენა კაცს, რომელმაც ქალაქის სიმშვიდე მთის სიმკაცრეზე გაცვალა. ზედაზენზე, სადაც ოდესღაც კერპს სცემდნენ თაყვანს, მან ლოცვა დანერგა — და მისმა თორმეტმა მოწაფემ ეს ცეცხლი მთელ საქართველოში მიმოფანტა, სანამ ერთი მთა თორმეტ სავანედ არ იქცა.
✠ წმინდა შიო მღვიმელი — წმინდანი, რომელიც სიჩუმეს ისმენდა
მტრედმა აჩვენა კაცობას, თუ სად იმალებოდა სიწმინდე — კლდის სიღრმეში, სადაც მხოლოდ ლოცვა სუნთქავდა. შიომ თავისი ხელისგულზე ცეცხლი დაიდო და არ დამწვარა, რადგან რწმენა ხორცზე ძლიერი აღმოჩნდა. მღვიმემ მიიღო მისი სხეული, მაგრამ მისმა სულმა საქართველოს გულში საუკუნეთა სინათლე დათესა.
✠ წმინდა დავით გარეჯელი — ქვა, რომელმაც უდაბნო აღადგინა
ერთმა ქვამ, იერუსალიმიდან მოტანილმა სიმდაბლის ნიშნად, გარეჯის კლდეებს სულიერი სიცოცხლე დაუბრუნა. სადაც მხოლოდ სიცხე და მარტოობა სუფევდა, დავითის ცრემლმა და ლოცვამ სავანეები აღმოაცენა — და დღემდე უდაბნო იმ ერთი კაცის რწმენის ექოს ატარებს.
✠ წმინდა იოსებ ალავერდელი — მარტოობიდან სალოცავამდე
მან შორეული სამშობლოს სიცხე ალაზნის ნისლს გაუცვალა და მარტოობაში იპოვა ის, რასაც ქალაქები ვერ სთავაზობდნენ — ჭეშმარიტი სიმშვიდე. წმინდა გიორგის სახელზე აგებულმა პატარა ეკლესიამ საუკუნეები გაუძლო და დღეს, ალავერდის გუმბათქვეშ, კახეთი კვლავ ისმენს იმ პირველი ლოცვის გამოძახილს.
✠ წმინდა ანტონი მარტყოფელი — უდაბნოს მდუმარებაში ღმერთთან განმარტოებული
ირმებმა იცოდნენ გზა მისკენ, სანამ ადამიანებმა გაიგეს — მთის სიღრმეში ცხოვრობდა კაცი, რომელმაც ხმაური მარადიულ დუმილს გაუცვალა. სვეტზე ასულმა კიდევ უფრო მაღლა აიწია, არა ცისკენ ხელით, არამედ სულით — და დღემდე მარტყოფის ტყე მისი ლოცვის სიჩუმეს ინახავს.
✠ წმინდა აბო თბილელი — რწმენა, რომელიც ცეცხლმა ვერ გააქრო
თბილისში მან ქრისტე შეიცნო და თავისუფლად აირჩია გზა, რომლის ფასიც საკუთარი სიცოცხლე იყო. აბოს სთხოვდნენ რწმენის უარყოფას, მაგრამ მან სიცოცხლეს ქრისტეს ერთგულება არჩია. მისი სხეული დაწვეს და ფერფლი მტკვარს გაატანეს, თუმცა მისი სახელი ვერ გააქრეს — მოწამის სისხლმა თბილისს სულიერი მფარველი შესძინა, ხოლო მისმა რწმენამ საუკუნეებს გაუძლო.
✠ წმინდა შუშანიკი — რწმენა, რომელიც ტანჯვამ ვერ გატეხა
ექვსი წელი ბორკილებმა სხეული დაუმძიმა, მაგრამ სული ვერ დაუმორჩილა. შუშანიკს წაართვეს თავისუფლება, ოჯახური სიმშვიდე და ბოლოს სიცოცხლეც, თუმცა ქრისტეს უარყოფა ვერ აიძულეს. საპყრობილე მისთვის ლოცვის ადგილად იქცა, ტანჯვა — სულიერ გამარჯვებად. საუკუნეები გავიდა, მაგრამ მისი სიმტკიცე კვლავ გვახსენებს — რწმენას შეიძლება სხეული დაუმონო, სულს კი ვერასოდეს.
✠ წმინდა დემეტრე თავდადებული — გვირგვინი, რომელიც მსხვერპლად იქცა
მას შეეძლო გაქცევა და სიცოცხლის გადარჩენა, მაგრამ იცოდა — მის უკან დარჩენილი საქართველო ამის საფასურს სისხლით გადაიხდიდა. ამიტომ დემეტრემ სიკვდილის გზა აირჩია და საკუთარი სიცოცხლე ერს შესწირა. როდესაც მახვილი დაეცა, დასრულდა მეფის სიცოცხლე, მაგრამ დაიბადა სახელი, რომელსაც საუკუნეები ვეღარ წაშლიდა — თავდადებული. რადგან ზოგჯერ მეფის უდიდესი გამარჯვება ბრძოლაში კი არა, საკუთარი ხალხისთვის გაღებულ სიცოცხლეში იწერება.
✠ წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასალი — მეფე, რომელიც სიკვდილმაც ვერ დაამარცხა
სპარსელთა მახვილმა სხეული დაუჭრა, მაგრამ რწმენა ვერ შეურყია. სასიკვდილოდ დაჭრილმა უჯარმაში უკანასკნელი ანდერძი დატოვა — ქრისტეს ნუ უღალატებთ, თუნდაც სიცოცხლის ფასად დაგიჯდეთ. საუკუნეები გავიდა, მისი სხეული სვეტიცხოველში განისვენებს, ხოლო მეტეხის კლდიდან ვახტანგი კვლავ გადაჰყურებს თბილისს — ქალაქს, რომელსაც მისი სახელი სამუდამოდ შეერწყა.
✠ გრიგოლ ხანძთელი — ხანძთის უდაბნოს მამა
უკაცრიელმა კლდეებმა იცოდნენ მხოლოდ ქარის ხმა, სანამ ერთმა კაცმა იქ ლოცვა არ დათესა. მისმა სიმდაბლემ ეპისკოპოსის გვირგვინი უარყო, მისმა რწმენამ კი მთელი მხარე მონასტრებით შემოსა. ას ორი წლის განმავლობაში ღვთისთვის იცხოვრა და როცა წავიდა, ხანძთამ არ დაივიწყა — ის ქვებში დარჩა, სადაც დღემდე ლოცვის სუნთქვა ისმის.
✠ წმინდა ლუარსაბ II — ქართლის მეფე, რომელმაც გვირგვინს ქრისტე არჩია
მას ყველაფერი წაართვეს — ჯარი, სამეფო კარი, სამშობლო და თავისუფლება. დარჩა მხოლოდ ერთი სიტყვა, რომლის თქმაც შაჰმა ვერასოდეს აიძულა. უცხო ციხის სიბნელეში, სადაც აღარც გვირგვინი იყო და აღარც ხალხის ღაღადი, ლუარსაბმა ჯვარი აირჩია — და სწორედ იქ, სადაც ყველაფერი დაკარგა, მოიპოვა ის, რასაც ვერავინ წაართმევდა.
✠ წმინდა დავითი და კონსტანტინე
მათ სცემეს, დაწვეს, ტანჯეს, და ისევ ჰკითხეს: „უარყავი ქრისტე?" პასუხი ორივემ იცოდა ჯერ კიდევ ბრძოლის ველზე. ცხედრები მდინარეს მისცეს, ქვები დაუბეს, ეგონათ წყალი დამალავდა იმას, რაც მათ ვერ გატეხეს. მაგრამ ღამით ცა ამეტყველდა, სინათლემ დაანგრია სიბნელის გეგმა, და დღეს, საუკუნეების მერე, ორი ძმის სისხლი ჯერ კიდევ ღაღადებს წყალწითელას ნაპირზე: რწმენა არ იხრწნება.
✠ წმინდა ილარიონ ქართველი ახალი — ყანჩაველი
მან სამეფო კარის ბრწყინვალება ღარიბის სამოსზე გაცვალა და თქვა: მეფეებს ხელისუფლება სჭირდებათ, მე კი მხოლოდ სიჩუმე მჭირდება ღმერთთან სასაუბროდ. ათონის კლდეებმა შეიფარეს კაცი, რომელმაც დიდება მიატოვა, რომ საკუთარი სული ეპოვა. მისი ხელით გადარჩენილი ქართული ხელნაწერები დღემდე მოწმობენ, რომ ერთმა კაცმა შეძლო შორეულ მთაზე სამშობლოს ხმა არ დაეკარგა.
